|
Bratys³awa: Wzgórze zamkowe
Czworok±tny Bratislavský hrad z czterema strzelistymi wie¿yczkami w naro¿ach, okre¶lany (trafnie) jako „stó³ odwrócony do góry nogami”, dominuje w panoramie miasta.
Jest czê¶ci± zabudowy wyrastaj±cego na 85 m nad Dunajem wzgórza zamkowego, na którym stawiali twierdze Celtowie, Rzymianie i Wielkomorawianie. Dzisiejsza budowla jest wynikiem gruntownej rekonstrukcji, jaka mia³a miejsce w latach 1954–1968.
W XI w. Wêgrzy wznie¶li na miejscu wielkomorawskiego grodziska kamienny zamek, który w XIII w. przebudowano w potê¿n± kamienn± wie¿ê mieszkaln±, na ruinach której stoi dzi¶ Wie¿a Koronacyjna. W XV w. Zygmunt Luksemburczyk wzniós³ na wzgórzu gotycki pa³ac królewski, z którego ocala³a Brama Zygmuntowska strzeg±ca wej¶cia na wzgórze od strony katedry. W po³. XVI w. pa³ac przebudowano w duchu renesansu, nadaj±c mu czworok±tny kszta³t.
W po³. XVIII w., za panowania Marii Teresy, budowla nabra³a cech barokowych i zyska³a piêkny rokokowy wystrój, odpowiedni dla rezydencji w³adców. Maria Teresa zobowi±za³a siê wobec stanów wêgierskich, ¿e bêdzie czêsto rezydowaæ w ich stolicy. W tych czasach na zamku mieszka³ równie¿ wicekról, ksi±¿ê sasko-cieszyñski Albert, ziêæ Marii Teresy. Zgromadzi³ on wspania³± kolekcjê sztuki, szczególnie grafiki, która pó¼niej przeniesiona do Wiednia, sta³a siê zrêbem s³ynnej Albertiny. Syn i nastêpca cesarzowej, radykalny i purytañski Józef II, przeznaczy³ rezydencjê na potrzeby szko³y – Generalnego Seminarium, do którego uczêszcza³ m.in. pó¼niejszy reformator jêzyka s³owackiego, Antón Bernolák.
W 1802 r. budowlê przejê³o wojsko; zamek przetrwa³ ataki napoleoñskie w 1805 i 1809 r., jednak sp³on±³ doszczêtnie w 1811 r., w wyniku po¿aru wznieconego przez pijanych ¿o³nierzy austriackich. Po 150 latach, w czasach komunistycznych zosta³ odrestaurowany i sta³ siê scen± dla kilku wa¿nych wydarzeñ historycznych, m.in. podpisania ustawy federacyjnej miêdzy Czechami a S³owacj± w 1968 r., a 14 lat pó¼niej, 1 wrze¶nia 1992 r. do sygnowania Konstytucji Republiki S³owackiej. Pó¼niej by³a tu siedziba w³adz nowego pañstwa.
Po wybudowaniu u stóp wzgórza eleganckich bia³ych gmachów administracji pañstwowej, twierdza zosta³a przeznaczona na cele muzealne i czê¶ciowo reprezentacyjne. W obrêbie zamku s± dwie kolekcje muzealne, skarbiec, winiarnia oraz punkt widokowy na szczycie Wie¿y Koronacyjnej – wiêkszej i grubszej od trzech pozosta³ych (9.00–20.00, z wyj. pn.).
U stóp zamku wznosz± siê dawne fortyfikacje z Bram± Zygmuntowsk± i baszt± Luginsland. Ni¿ej wij± siê uliczki dawnego podzamcza oddzielonego od reszty starówki ruchliw± estakad± – niegdy¶ dzielnicy rozrywki spod znaku czerwonych latarni. Przy ulicach Židovskiej, Beblavého, Michalskiej i Zamockich schodach stoj± zrekonstruowane ¶redniowieczne i barokowe kamieniczki, a w¶ród nich rokokowy dom U dobrého pastiera, uwa¿any za najwê¿szy budynek w Europie. W trzech z nich urz±dzono muzea: rzemios³ artystycznych, kultury ¿ydowskiej i zegarów. Niewielki ko¶ció³ek przy ul. Michalskiej to chrám sv. Mikuláša (cerkiew ¶w. Miko³aja). Zamocké schody prowadz± w kierunku przej¶cia pod estakad±, ku katedrze.
|
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
>
|
